Wij hebben GoogleGreen gepresenteerd met onze ‘GG-boom’!

Onze GG-boom voor de schouwburg in Almere

KrachtGroen brengt de theorie in de  Praktijk. Het Lab Krachtgroen slaat de groene bouwborden in de grond en gaat aan de slag met de GoogleGreen Methode in 3 (of meer) Proeftuinen.

Na bijna 3 maanden onderzoek spreken we niet van een einde maar van een nieuw begin. Eén van de kernboodschappen van ons onderzoek is dat het initiatief voor de ontwikkeling van groene ruimte bij iedereen kan liggen. Dus ook bij de ontwerpend onderzoekers van dit Lab! Wij zullen op 30 juni onze vervolgstrategie bekend maken en de Proeftuinen presenteren. Op vrijdag 9 juli nemen we o.a. de betrokken gemeenten en LNV mee op een Bustour langs de cases. Die dag gaan we dieper in op de specifieke locaties en onderzoeken we hoe we een vervolg kunnen geven aan ons onderzoek.

Op 3 juni hebben we een Nieuwe Groen-Strategie aan onze opdrachtgevers van LNV, de drie betrokken gemeenten: Rotterdam (De Blauwe Verbinding), Schiedam (Beatrixpark) en Den Haag (De Binckhorst) en andere genodigden gepresenteerd.

Om de onderste steen van het groene vraagstuk boven te krijgen hebben we zowel Top Down (overheid, ontwerpers, onderzoekers) als Bottom Up (bewoners, gebruikers, maatschappelijke organisaties) bevraagd en gehoord. Daarnaast onderzoeken we generiek en locatiespecifiek; wat zijn problemen in de fysieke en sociale structuur. Tijdens deze analyse kwamen telkens dezelfde pijn-punten naar boven die ons gestuurd hebben in de ontwikkeling van een Nieuwe Groen-Strategie: Google Green

Pijnpunten:

Wij pleiten voor een andere inrichting van het proces waarin groene ruimte tot stand komt. Beheer, onderhoud en programmering gaan een integraal onderdeel hiervan uitmaken.

Traditioneel Proces: De gemeente neemt een initiatief en laat door ontwerpers een groene ruimte ontwerpen waarin enkele bewonersoverleggen worden meegenomen. Dit is een slepend proces waarin bezwaarschriften het proces kunnen verstoren en waarin slechts een kleine groep bewoners beperkte invloed heeft. Als de groene ruimte is opgeleverd is de gemeente beheerder en zijn de bewoners gebruiker.

GoogleGreen Proces: In het GoogleGreen proces kan het inititaief voor groene ruimte bij veschillende actoren liggen. Het initiatief kan komen van een zorgboerderij, een particulier, de gemeente of bewoners. De initiator en andere partijen trekken gelijktijdig op in realisatie. Na de realisatie start de opzet van het beheer; die kan commercieel  zijn zoals bij een Golfpark of maatschappelijk gebonden zijn zoals bij een Zorgboerderij of een VVE. Zo onstaan nieuwe typologieën van beheer.

Google Green: Raamwerk voor Groene Initiatieven: GoogleGreen is een gelaagd platform met een virtuele werkplaats, marktplaats, kennisplaats en vindplaats voor groene ruimte. Op dit virtuele platform toont de gemeente haar ruimtelijke raamwerk en geeft aan waar ruimte is voor initiatieven en programmering. De tijd is rijp voor onze nieuwe methode. In plaats van Top-Down productie van groene ruimte door de overheid en ontwerpers treden burgers, bedrijven, scholen ed. op met de overheid en ontwerpers als Co-Ontwikkelaars van het groene domein. Daarnaast kunnen partijen elkaar vinden om nieuwe vormen van beheer aan te gaan en ideeën uit te wisselen. De gemeente bepaalt de kaders en de gradaties van maakbaarheid van de groene ruimte. Door de sociale betrokkenheid, programmering en beheer af te stemmen op de gebruiker en ruimte te bieden voor groene initiatieven versterken de verschillende actoren het raamwerk.

We vroegen al onze workshoppers een advies achter te laten op een post-it. De respons was heel goed en we kregen zeer bruikbare vragen: Wie beheert Google-Green. Wat is het democratische gehalte en wat is de rol van de ontwerper. De nieuwe typologieën van beheer wekten veel interesse: Hoe gaan we om met gradaties van openbaarheid en parochiale ruimtes. De beheerdersgroepen kunnen ruimtes gaan claimen of groepen uitsluiten. En een interessant advies breng de geldstromen in kaart: Bij zorgboerderij-beheer komt het geld uit de persoongebonden budgetten.

We zijn weer hard aan de slag, meer over twee weken…..

Op zaterdag 5 juni per fiets langs de groene rafelranden van Schiedam. Kunstenaar Frank Bruggeman heeft deze fietstocht een jaar geleden bedacht in opdracht van het CBK, Centrum voor Beeldende Kunst van Schiedam.

De fietstocht voerde een groep Schiedammers en niet-Schiedammers langs meer en minder voor de handliggende groene plekken, zoals het Beatrixpark met de bijzondere vlinder- en de Heemtuin, maar ook een braakliggend bedrijventerrein, de RK-begraafplaats, dat een jaar geleden stilte park is geworden, het Beatrixpark en het talud van de A4, dat wacht op de komst van het nieuwe A4 tracé door Midden-Delfland.

Onderweg werden wij voorzien van commentaar van de stadsecoloog van Schiedam, Hans de Kruijf, waarmee wij twee weken geleden een fietstocht door de ecologische Groene Longen van Schiedam hebben gemaakt. Zo hoorden wij bijvoorbeeld dat op het braakliggend bedrijventerrein een boomsoort groeit die uniek is voor Schiedam. Dit laat zien dat een plant zich niks aan trekt of hij op een braakliggend terrein staat op in een mooi aangelegd park. Ook een bomenexpert wist het nodige te vertellen. We stonden even stil bij de oudste boom van Schiedam, een beuk, geschatte leeftijd 100 tot 120 jaar waar hij vertelde dat een boom onder de grond net zo groot is als boven de grond. Zo maakte hij ons ervan bewust dat wij, terwijl we ‘onder’ de boom stonden, eigenlijk ‘op’ de boom stonden.

Het betreden van het talud van de A4 was ook een compleet vervreemdende ervaring. Nooit als park bedoeld natuurlijk, maar nu wel door mensen als wandelgebied in gebruik genomen, de zandpaden laten dit zien.

Veel ook gehoord van Schiedammers en niet-Schiedammers die vertelden over hun ‘groenervaringen’, interessant voor ons onderzoek.

Naast dat het heerlijk weer was voor een fietstochtje en de gezellige sfeer, ook interessant om het groene Schiedam door de ogen van kunstenaar Frank Bruggeman te zien.

De bijzondere uitgave van deze fietsroute is te koop bij het Centrum voor Beeldende Kunst van Schiedam (€ 2,50).

Op 3 juni presenteert ons lab Krachtgroen samen met de andere labs onze onderzoeksstrategie en voorlopige resultaten. We gaan in gesprek met LNV en vertegenwoordigers van onze 3 casestudies in Den Haag, Rotterdam en Schiedam.

Lezingen: Op 3 juni heeft ons lab ook Debra Solomon en Peter Snel uitgenodigd voor een gastlezingen en discussies. Debra Solomon is kunstenares en was o.a. curator van Edible City in NAi Maastricht en zij ontwikkelt nu in het kader van ‘Foodprint’ Den Haag een ‘Foodscape’ in de Schilderwijk Den Haag (een van onze case-studies). http://stroom.typepad.com/foodprint/2009/11/foodscape-schilderswijk-een-project-van-debra-solomon.html

Peter Snel is projectleider bij Com.Wonen van het project ‘Grond tot Mond’ in Rotterdam-Zuid. Beide projecten laten een vernieuwende aanpak zien in het verbinden van mensen met hun groene omgeving en nieuw strategieën voor beheer. Omdat wij in ons onderzoek juist ook inzetten op nieuwe modellen voor beheer/exploitatie/participatie voor de groene ruimte zijn wij erg benieuwd naar de succes- en faalfactoren van deze groenconcepten.

Westenbergstraat: gemeenschappelijke leiboomgaard  en kruidengazon (illustratie: Jacques Abelman) http://stroom.typepad.com/foodprint/2009/11/foodscape-schilderswijk-een-project-van-debra-solomon.html

Vandaag hebben wij de ‘Groene Long’ van Schiedam verkend met stadsecoloog Hans de Kruijf.  De Groene Long is een aanschakeling van parken en groengebieden in de stad die het weideland van het Midden Delfland verbinden met de Nieuwe Maas. De Poldervaart vormt de ruggengraat. De verbinding functioneerd letterlijk als groene long voor de stad: als verfrissing van de lucht, als rustige plek en als verbinding naar het buitengebied. Voor dieren vormt de route een corridor van het buitengebied de stad in.

Hans de Kruijf:  ‘Als wij willen dat bepaalde soorten uit het landschap de stad in kunnen komen, moet je ze een route bieden. Dat doet de Groene Long. Dieren voelen zich van nature thuis in het natuurlijke landschap. De stad is als een rots in het landschap, dus als wij de beesten stad in willen lokken moet je ze daar een aantrekkelijke plek bieden. Bepaalde soorten die je in het weidelandschap ziet, kun je nu dus ook in de stad vinden. Sommige dieren gebruiken niet de hele route, die komen er bijvoorbeeld alleen om te broeden, andere hebben de aangesloten route wel nodig om de stad in te komen. Dieren zoeken, net als mensen, plekken uit waar ze zich lekker voelen en waar ze behoefte aan hebben. De een wil veel reizen en de ander houdt van een vaste stek. Voor de Fuut bijvoorbeeld is het stedelijk gebied een prima broedbiotoop, maar hij moet er wel kunnen komen vanuit de plekken waar hij kan eten en plekken waar hij zich voort kan planten. De stad is zo veel levendiger. Naast beton en steen zijn er ook zoogdieren, insekten, planten enz die er zich thuis voelen.’

‘De druk op de ruimte in de stad in hoog. We willen parken, infrastructuur, wonen en aan de andere kant ook natuur in de stad. Er is altijd een spanningsveld. In eerste instantie haal je de natuur in de stad voor de mensen, opdat die zich gezond en lekker voelen in de stad. Mensen zitten liever op een gazon dan op een plaat asfalt! En dat daar een hoop natuur zich ook goed kan voelen is eigenlijk een bijzaak.’

Zie ook: NCRV, Natuur in de stad, aflevering 5 Natuur aan de havens

Demografisch onderzoek naar de drie locaties van onze casestudies (R’dam, Schiedam, Den Haag) geven aanknopingspunten voor het veranderende groengebruik in de steden. Met name de vergrijzing en het sterk stijgende percentage eenpersoonshuishoudens kan impact hebben op het belang en de vormen van gebruik van het stadsgroen.

De mens heeft een (aantoonbare) behoefte aan een groene omgeving, bewust en onbewust.

Hoewel algemeen bekend is in de huidige stedenbouw deze wezenlijke behoefte ondergeschikt aan de economische behoefte van verdichting in de steden. Het economische belang van een groene omgeving – ook in de stad – is te indirect of onvoldoende aangetoond. (=> Hier ligt nog een kennisgat voor ons lab.)

Het beheer van het bestaande groen is tot op het schaalniveau van de straat niet in handen van de gebruikers maar van derden. De budgetten van het beheer van m.n. stadgroen zijn al lange tijd ontoereikend.

Als reactie op de ontevredenheid over het groen in de leefomgeving, en op de globale, economische ontwikkelingen is er momenteel veel aandacht voor groen en alles wat hier mee te maken heeft. Dit resulteert in groene initiatieven die soms volledig origineel zijn maar ook trends die we in vergelijkbare onzekere tijden eerder hebben zien langs komen.

=> De ontoereikendheid van de huidige beheersstructuren en de behoefte van de bevolking naar meer zeggenschap over hun leefomgeving kan bij elkaar gebracht worden in andere vormen van beheer en andere groenfuncties.

Geinteresseerden naar Groen en de Stad mogen dit niet missen: Nature Capitale, de hele Champs Elysees is omgetoverd in een grote groenbeleving!

klik hier voor video Champs Elysees Avenue