Centrum Almere Haven: de omweg waard
Situatie
Almere Haven is het oudste en kleinste stadsdeel van Almere. De eerste bewoning van Almere Haven dateert uit november 1976. Inmiddels kent dit stadsdeel ruim 22.000 inwoners. In de algehele doorontwikkeling van Almere vervult ook Almere Haven een functie. De oudste woonwijken, zoals De Werven en De Wierden, staan aan de vooravond van een ingrijpende transformatieopgave. Sportpark De Wierden wordt heringericht als woongebied met veel groen, sport- en recreatievoorzieningen. Een verbreding van de A6 zal van invloed zijn op de Steiger (een van de grootste industriegebieden in Almere Haven) en de in- en externe bereikbaarheid van Almere Haven. En aan de oevers van het Gooimeer zal een totaal nieuwe wijk met zo’n 700 woningen, een strand en een park verschijnen.
Door al deze ontwikkelingen, een veranderend consumentengedrag, voortschrijdend inzicht over het functioneren van stedelijke centra en – ten gevolge van de doorontwikkeling van het Stadshart van Almere Stad en andere stadsdeelcentra zoals dat van Almere Buiten – zal ook het karakteristieke centrum van Almere Haven zich moeten doorontwikkelen en specialiseren. Met als wenkend perspectief: hoe kan Almere Haven het ‘Nice aan het Gooimeer’ worden?
Onderzoeksvragen
De toekomst van bepaalde kenmerkende gebouwen in het centrum van Almere Haven (Plein en Corrosia) wordt inmiddels al onderzocht. Onderzoek naar de herontwikkeling van enkele andere kenmerkende gebouwen zoals De Hulk, het complex van de openbare scholengemeenschap De Meergronden (dat zich zal verbreden met ondermeer een mediatheek), het zwembad en de sporthal zijn nu steeds nadrukkelijker gewenst en zullen dan ook onderdeel uitmaken van de onderzoeksvraag aan het Onderzoekslab. Daarnaast komt het gebouw van de bibliotheek vrij, met als vraag aan het Onderzoekslab wat deze locatie in samenhang met de andere herontwikkelingen aan herontwikkelingspotentie biedt. Gaat het om herontwikkeling dan wordt het Onderzoekslab gevraagd dit zowel programmatisch (welke nieuwe bestemming?), typologisch, stedenbouwkundig en architectonisch te benaderen. Met als belangrijkste vragen:
- Breng de oorspronkelijke ontwerpambities (op zowel complex als stedenbouwkundig schaalniveau) voor het centrum van Almere Haven in herinnering, onder meer door de oorspronkelijke ontwerpers te raadplegen. Onderzoek in het bijzonder de karakteristieken van de complexen die voor herontwikkeling in aanmerking komen: De Meergronden, Bibliotheek, De Hulk, Zwembad en Sporthal.
- Onderzoek welke voorzieningen (woningen, commerciële voorzieningen, maatschappelijke voorzieningen, openbare ruimte) de concurrentiekracht van het centrum van Almere Haven zo versterken dat, in termen van de Michelin-sterren, dit centrum de omweg waard wordt. Laat je inspireren door (inter)nationale voorbeelden van succesvolle transformatiegebieden.
- Vertaal dit ‘nieuwe programma’ naar De Meergronden, Bibliotheek, De Hulk, Zwembad en Sporthal, waarbij zowel de voor- en nadelen van renovatie als van sloop-nieuwbouw in beeld worden gebracht.
- Bepaal welke ontwerpprincipes ook voor andere doorontwikkelingsopgaven van centra in ‘jonge steden/voormalige groeikernen’ bruikbaar voor transformatie.
Nationaal belang
In het verstedelijkingsbeleid kiest het kabinet bovenal voor een kwaliteitsstrategie, die gericht is op het vergroten van de diversiteit in woon-, werk- en leefmilieus. In met name de vier grote steden en de voormalige groeikernen zal daarbij tevens nadrukkelijk ruimte voor aanvullende woningbouw gevonden moeten worden. In het architectuurbeleid kiest het kabinet op het versterken van gebouwen en gebieden met een uitgesproken identiteit. Die kan geworteld zijn in het verleden of in de omgeving, maar ook worden ingebracht door een sterk nieuw ontwerp.
Een sterke identiteit draagt ook bij aan duurzaamheid, omdat een duurzaam ingerichte leefomgeving zijn functie in sociaal, economisch, cultureel en ecologisch opzicht gedurende een lange tijd kan blijven vervullen. Het is een leefomgeving die is voorbereid op de verwachte klimaatverandering en het gebruik van schone en vernieuwbare energiebronnen. Het kabinet wil de kennisontwikkeling en uitvoeringspraktijk voor herbestemming en herontwikkeling stimuleren, omdat dit een van de belangrijkste opgaven zijn voor het versterken van de culturele betekenis van de leefomgeving.